Kto płaci macierzyński po ustaniu zatrudnienia?

Last Updated on 24 grudnia, 2025 by Magdalena Żółtowska

Urlop macierzyński odgrywa istotną rolę w życiu przyszłych matek[1]. Ważne jest, aby wiedzieć, kto odpowiada za jego finansowanie po zakończeniu aktywności zawodowej. W tym artykule przyjrzymy się, jaką funkcję pełnią pracodawcy oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w procesie wypłaty zasiłku macierzyńskiego. Przy okazji wyjaśnimy, w jaki sposób obliczana jest jego wysokość. Poznanie tych informacji ułatwia zrozumienie praw i obowiązków związanych z okresem macierzyństwa.

Kto płaci za urlop macierzyński

W Polsce każda kobieta zatrudniona na umowę o pracę ma prawo do urlopu macierzyńskiego, który jest płatnym świadczeniem wspierającym po narodzinach dziecka. Kwestia tego, kto pokrywa koszty urlopu, może być złożona i zależy od różnych okoliczności.

Z reguły zasiłek macierzyński finansowany jest przez pracodawcę lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). W przypadku mniejszych firm, zatrudniających mniej niż 20 osób, odpowiedzialność za wypłatę świadczenia spoczywa na ZUS[4]. Natomiast w większych przedsiębiorstwach, gdzie liczba pracowników przekracza 20, to pracodawca zajmuje się wypłatą.

Warto podkreślić, że pracodawca nie ma prawa odmówić udzielenia urlopu macierzyńskiego[5]. Jest to przywilej przysługujący matkom, które są ubezpieczone w momencie narodzin dziecka, niezależnie od rodzaju umowy, na jakiej są zatrudnione.

Przepisy te gwarantują każdej kobiecie na umowie o pracę możliwość skorzystania z urlopu macierzyńskiego, co stanowi istotną część polityki wspierającej rodziny w Polsce.

Rola pracodawcy w finansowaniu urlopu macierzyńskiego

Pracodawca odgrywa istotną rolę w udzielaniu urlopu macierzyńskiego, co umożliwia matce otrzymywanie wynagrodzenia po narodzinach dziecka. Jednak jego zadania nie kończą się na samym przyznaniu tego urlopu. W przypadku firm zatrudniających powyżej 20 pracowników, to właśnie pracodawca ma obowiązek wypłaty zasiłku macierzyńskiego. Natomiast w mniejszych przedsiębiorstwach, gdzie liczba zatrudnionych jest mniejsza, odpowiedzialność ta spoczywa na ZUS-ie, co znacząco odciąża firmy o ograniczonych zasobach personalnych. Dodatkowo, pracodawca powinien zagwarantować, że po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, matka będzie mogła wrócić na swoje dotychczasowe stanowisko. Jest to niezbędne dla zapewnienia stabilności zatrudnienia kobiet.

CZYTAJ DALEJ  Ile dać do koperty na 15-lecie ślubu jako gość?

Udział ZUS w wypłacie zasiłku macierzyńskiego

Kto płaci macierzyński po ustaniu zatrudnienia? 2

ZUS odgrywa kluczową rolę w wypłacie zasiłku macierzyńskiego, zwłaszcza dla kobiet zatrudnionych w małych przedsiębiorstwach oraz tych, które prowadzą własną działalność gospodarczą.

Zasiłek przysługuje osobom ubezpieczonym na wypadek choroby w dniu narodzin dziecka[8]. W sytuacji, gdy firma zatrudnia mniej niż 20 pracowników, to właśnie ZUS jest odpowiedzialny za wypłatę tego świadczenia. Instytucja ta ma obowiązek wypłacić zasiłek nie później niż 30 dni po dostarczeniu wymaganych dokumentów. Kwota zasiłku jest ustalana na podstawie średniego miesięcznego wynagrodzenia z ostatniego roku, po odjęciu składek na ubezpieczenia społeczne.

Zasiłek macierzyński – zasady i wysokość

Zasiłek macierzyński w Polsce przysługuje każdej osobie objętej ubezpieczeniem chorobowym w dniu narodzin dziecka[10]. To świadczenie stanowi 100% podstawy jego wymiaru. Jego kwota jest uzależniona od średniego miesięcznego wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy przed porodem, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne. Ważne jest, że prawo do zasiłku nie jest związane z typem zatrudnienia. Oznacza to, że nawet matki zatrudnione na umowach cywilnoprawnych mogą z niego skorzystać, pod warunkiem, że były objęte ubezpieczeniem chorobowym.

Kwota zasiłku jest również zależna od momentu złożenia wniosku o urlop rodzicielski. Na przykład, jeśli wniosek zostanie złożony w ciągu 21 dni po narodzinach dziecka, zasiłek wynosi 81,5% podstawy przez cały okres urlopu. Natomiast w przypadku późniejszego złożenia wniosku, świadczenie wynosi 100% przez pierwsze 26 tygodni, a potem spada do 70% na resztę okresu.

Zasady wypłaty zasiłku są jasno określone[12]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) ma obowiązek wypłacić świadczenie najpóźniej 30 dni po złożeniu wymaganych dokumentów. W przypadku pracodawców, wypłata powinna nastąpić w dniu wypłaty wynagrodzenia, chociaż nie ma precyzyjnych regulacji w tej kwestii.

Zasiłek macierzyński jest przyznawany także po zakończeniu zatrudnienia, jeśli umowa o pracę wygasła w dniu porodu lub w trakcie pobierania zasiłku[13]. To dodatkowe wsparcie dla matek w różnych sytuacjach życiowych.

CZYTAJ DALEJ  Przelewy przychodzace i wychodzące Alior Bank - jakie są godziny?

Jak obliczana jest wysokość zasiłku macierzyńskiego

Wysokość zasiłku macierzyńskiego ustala się na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy przed narodzinami dziecka. Od tej kwoty odejmuje się składki na ubezpieczenia społeczne w wysokości 13,71%[15]. Zasiłek macierzyński odpowiada 100% tej podstawy.

Jednakże, jeśli wniosek o urlop rodzicielski zostanie złożony w ciągu 21 dni od przyjścia dziecka na świat, wsparcie wynosi 81,5% przez cały okres urlopu.

W przypadku późniejszego złożenia wniosku, zasiłek wynosi:

  • 100% przez pierwsze 26 tygodni,
  • 70% na resztę okresu.

Źródła:

  • [1] https://spdszkolenia.pl/zasilek-macierzynski-po-rozwiazaniu-umowy-o-prace/
  • [2] https://bip.ndm.praca.gov.pl/95,zasilek-macierzynski-po-ustaniu-zatrudnienia
  • [3] https://www.ifirma.pl/blog/zasilek-macierzynski-po-ustaniu-zatrudnienia-kto-i-na-jakich-zasadach-moze-go-otrzymac/
  • [4] http://www.zasilki.pl/artykul,1649,19509,wniosek-o-wyplate-zasilku-macierzynskiego-po-rozwiazaniu.html
  • [5] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-porod-po-ustaniu-zatrudnienia-prawo-do-zasilku-macierzynskiego
  • [6] http://www.zasilekmacierzynski.pl/artykul,19602,okolicznosci-uprawniajace-do-zasilku-macierzynskiego-po.html
  • [7] https://www.zus.pl/-/jak-uzyskac-zasilek-macierzynski-z-tytulu-urodzenia-dziecka-po-ustaniu-tytulu-ubezpieczenia-chorobowego
  • [8] https://pckp.pl/baza-wiedzy/ustanie-zatrudnienia-w-trakcie-urlopu-rodzicielskiego-a-prawo-do-zasilku-macierzynskiego/
  • [9] https://www.ifirma.pl/blog/zasilek-macierzynski-po-ustaniu-zatrudnienia-kto-i-na-jakich-zasadach-moze-go-otrzymac/
  • [10] https://bip.ndm.praca.gov.pl/95,zasilek-macierzynski-po-ustaniu-zatrudnienia
  • [11] https://spdszkolenia.pl/zasilek-macierzynski-po-rozwiazaniu-umowy-o-prace/
  • [12] http://www.zasilki.pl/artykul,1649,19509,wniosek-o-wyplate-zasilku-macierzynskiego-po-rozwiazaniu.html
  • [13] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-porod-po-ustaniu-zatrudnienia-prawo-do-zasilku-macierzynskiego
  • [14] http://www.zasilekmacierzynski.pl/artykul,19602,okolicznosci-uprawniajace-do-zasilku-macierzynskiego-po.html
  • [15] https://www.zus.pl/-/jak-uzyskac-zasilek-macierzynski-z-tytulu-urodzenia-dziecka-po-ustaniu-tytulu-ubezpieczenia-chorobowego

Podobne wpisy