Last Updated on 1 stycznia, 2026 by Magdalena Żółtowska
Zasiłek chorobowy po zakończeniu zatrudnienia stanowi istotne wsparcie dla osób, które z powodu choroby nie są w stanie pracować. Przedstawiamy, w jaki sposób ustala się jego wysokość oraz jakie kryteria należy spełnić, by móc go otrzymać. Informujemy także o wymaganych dokumentach. Istnieją jednak sytuacje, kiedy zasiłek nie jest przyznawany. Przykładowo, jeśli ktoś prowadzi działalność zarobkową lub posiada prawo do emerytury, może to wpłynąć na możliwość uzyskania tego świadczenia.
Ile wynosi zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia?
Po zakończeniu pracy, zasiłek chorobowy zazwyczaj wynosi 80% podstawy, która bazuje na średnich zarobkach z ostatniego roku pracy. W wyjątkowych sytuacjach, takich jak:
- wypadki w drodze do lub z pracy,
- choroby związane z pracą,
- ciąża,
- badania dla dawców komórek.
Zasiłek stanowi pełne 100%. Od 2022 roku można go pobierać przez 91 dni po zakończeniu umowy o pracę[3]. Istnieją wyjątki, na przykład przy chorobach przewlekłych jak gruźlica czy w przypadku ciąży, gdzie okres ten może się wydłużyć. Zasiłek przysługuje, gdy niezdolność do pracy trwa minimum 30 dni i pojawia się w ciągu dwóch tygodni od zakończenia ubezpieczenia[4]. W sytuacji chorób z długim okresem inkubacji, takich jak niektóre zakaźne, zasiłek jest możliwy, jeśli niezdolność do pracy wystąpi w ciągu trzech miesięcy.
Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego
Podstawą do naliczenia zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia jest przeciętna pensja z ostatnich dwunastu miesięcy pracy[5]. Zazwyczaj zasiłek ten wynosi 80% tej sumy. Istnieją jednak sytuacje, takie jak wypadek w drodze do pracy, ciąża albo choroba zawodowa, kiedy to zasiłek jest równy pełnej podstawie. Przy ustalaniu wysokości zasiłku bierze się pod uwagę wszystkie składniki wynagrodzenia objęte ubezpieczeniem chorobowym. Od 2022 roku, warto również pamiętać, że okres pobierania zasiłku po zakończeniu umowy o pracę wynosi 91 dni, chyba że zaistnieją szczególne okoliczności.
Zmiany w okresie pobierania zasiłku od 2022 roku
Od 2022 roku wprowadzono istotne zmiany dotyczące zasiłku chorobowego po zakończeniu zatrudnienia. Okres ten został skrócony z 182 do 91 dni. Przedtem pracownicy mogli liczyć na niemal półroczne wsparcie finansowe, teraz jest to zaledwie trzy miesiące. Istnieją jednak pewne wyjątki. Na przykład, w przypadku schorzeń z długim okresem inkubacji, takich jak gruźlica, podczas ciąży czy przy badaniach dla dawców komórek, tkanek i narządów, okres pobierania zasiłku może się wydłużyć.
Aby uzyskać świadczenie, niezdolność do pracy musi trwać minimum 30 dni i wystąpić w ciągu 14 dni od zakończenia ubezpieczenia chorobowego[7]. Dodatkowo, kiedy mamy do czynienia z chorobami zakaźnymi o inkubacji dłuższej niż 14 dni, zasiłek jest przyznawany, jeśli niezdolność do pracy pojawi się w ciągu trzech miesięcy od ustania ubezpieczenia.
Jakie są warunki otrzymania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia?
Aby otrzymać zasiłek chorobowy po zakończeniu zatrudnienia, należy spełnić kilka kryteriów. Przede wszystkim, konieczne jest, aby osoba była niezdolna do pracy z powodu choroby lub wypadku. Kluczowe jest także, aby w momencie wystąpienia tej niezdolności, była objęta ubezpieczeniem chorobowym[8]. Zasiłek jest przyznawany, jeśli niezdolność do pracy trwała minimum 30 dni i rozpoczęła się w ciągu dwóch tygodni po zakończeniu ubezpieczenia. W przypadku chorób zakaźnych z długim okresem inkubacji, jak na przykład gruźlica, ten czas wydłuża się do trzech miesięcy.
Następnym krokiem jest przesłanie elektronicznego zwolnienia lekarskiego (e-ZLA) do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych[9]. Dokument ten jest niezbędny przy staraniu się o zasiłek. Ważne jest również, aby podczas zwolnienia lekarskiego nie podejmować żadnej pracy zarobkowej, gdyż może to prowadzić do utraty prawa do zasiłku. Wniosek o zasiłek chorobowy powinien zawierać odpowiednie dokumenty, takie jak formularze Z-3, Z-3a lub Z-10, które potwierdzają spełnienie wymaganych warunków.
Wymagane dokumenty do zasiłku chorobowego
Aby uzyskać zasiłek chorobowy po zakończeniu pracy, należy przedłożyć właściwe dokumenty. Najważniejszym z nich jest elektroniczne zwolnienie lekarskie e-ZLA, które trzeba dostarczyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Jeśli jednak zasiłek jest wypłacany przez ZUS, niezbędne będzie także posiadanie zaświadczenia płatnika składek na formularzu Z-3 lub Z-3a. Dodatkowo, osoby ubiegające się o zasiłek po zakończeniu ubezpieczenia muszą złożyć oświadczenie na druku Z-10. Dokumenty można przesłać do ZUS w formie papierowej lub złożyć elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych a wypłata zasiłku
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odgrywa kluczową rolę w wypłacaniu zasiłku chorobowego po zakończeniu zatrudnienia. Świadczenie to przysługuje osobom, które spełniają pewne kryteria. Na przykład, niezdolność do pracy musi trwać minimum 30 dni i rozpocząć się w ciągu dwóch tygodni po zakończeniu ubezpieczenia chorobowego. W przypadku chorób zakaźnych z dłuższym okresem inkubacji, jak przykładowo gruźlica, okres ten może sięgać nawet trzech miesięcy.
Aby uzyskać zasiłek, konieczne jest dostarczenie odpowiednich dokumentów, w tym elektronicznego zwolnienia lekarskiego (e-ZLA) oraz formularzy takich jak Z-3, Z-3a lub Z-10. ZUS nie przyzna świadczenia, jeśli osoba ma już prawo do renty lub emerytury z tytułu niezdolności do pracy. Zasiłek zazwyczaj wynosi 80% podstawy wymiaru, jednak są wyjątki, jak wypadki w pracy czy ciąża, gdzie świadczenie jest równe pełnej podstawie wymiaru.
Kiedy zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia nie przysługuje?
Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia nie przysługuje w kilku sytuacjach[11]:
- gdy osoba podejmuje pracę, która wiąże się z ubezpieczeniem chorobowym, zarówno obowiązkowym, jak i dobrowolnym,
- prowadzenie własnej działalności gospodarczej,
- praca na etacie,
- otrzymywanie renty czy emerytury z powodu niezdolności do pracy.
W takich sytuacjach osoby już korzystają z innych świadczeń, więc dodatkowy zasiłek chorobowy nie jest im przyznawany. Niezdolność do pracy musi wystąpić w określonym czasie po zakończeniu ubezpieczenia, aby można było ubiegać się o ten zasiłek.
Wpływ działalności zarobkowej na prawo do zasiłku
Praca zarobkowa może wpływać na możliwość otrzymania zasiłku chorobowego po zakończeniu zatrudnienia[12]. Osoby, które kontynuują działalność zarobkową lub rozpoczynają nową, objętą dobrowolnym bądź obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym, tracą prawo do tego świadczenia. W takim przypadku zasiłek chorobowy nie jest przyznawany, ponieważ dochody z działalności stają się podstawą ubezpieczenia, co uniemożliwia wsparcie z ZUS. Warto podkreślić, że zasiłek chorobowy po zakończeniu pracy przysługuje jedynie tym, którzy są niezdolni do pracy z powodu choroby i jednocześnie nie prowadzą żadnej działalności zarobkowej.
Prawo do emerytury lub renty a zasiłek chorobowy
Osoby uprawnione do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy nie mają możliwości pobierania zasiłku chorobowego z ZUS[13]. Świadczenie to po zakończeniu zatrudnienia dostępne jest wyłącznie dla tych, którzy nie posiadają ustalonego prawa do emerytury lub renty z powodu niezdolności do pracy. W przypadku posiadania takiego prawa, zasiłek chorobowy nie jest przyznawany, ponieważ emerytura czy renta pełnią rolę wsparcia finansowego, które normalnie zapewnia zasiłek chorobowy.
Źródła:
- [1] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-komu-i-jak-dlugo-przysluguje-zasilek-chorobowy-po-ustaniu-zatrudnienia
- [2] https://www.livecareer.pl/prawo-pracy/zwolnienie-lekarskie-po-ustaniu-zatrudnienia
- [3] https://interviewme.pl/blog/zasilek-chorobowy
- [4] https://www.podatnik.info/publikacje/zmiany-w-zasilku-chorobowym-2025,636246
- [5] https://ksiegowosc.infor.pl/zus-kadry/inne/6402733,zasilek-chorobowy-po-ustaniu-zatrudnienia-kiedy-przysluguje-i-ile-wynosi-jakie-warunki-trzeba-spelnic-jak-dlugo-mozna-byc-na-zwolnieniu-lekarskim.html
- [6] https://zielonalinia.gov.pl/-/zasilek-chorobowy-po-ustaniu-zatrudnien-1
- [7] https://www.ifirma.pl/blog/zasilek-chorobowy-czy-wynagrodzenie-za-czas-choroby/
- [8] https://www.infakt.pl/kalkulatory/kalkulator-zasilku-chorobowego/
- [9] https://www.gov.pl/web/rodzina/zasilek-chorobowy
- [10] https://www.gov.pl/web/gov/uzyskaj-zasilek-chorobowy-gdy-skonczylo-ci-sie-ubezpieczenie
- [11] https://www.podatnik.info/publikacje/zmiany-w-zasilku-chorobowym-2025,636246
- [12] https://ksiegowosc.infor.pl/zus-kadry/inne/6402733,zasilek-chorobowy-po-ustaniu-zatrudnienia-kiedy-przysluguje-i-ile-wynosi-jakie-warunki-trzeba-spelnic-jak-dlugo-mozna-byc-na-zwolnieniu-lekarskim.html
- [13] https://www.gov.pl/web/gov/uzyskaj-zasilek-chorobowy-gdy-skonczylo-ci-sie-ubezpieczenie
Jestem Magdalena Żółtowska, doświadczony doradca finansowy z ponad 20-letnim stażem. Od lat doradzam moim klientom, zarówno tym prywatnym jak i biznesowym poruszać się w świecie finansów i podatków. Dzięki moim radom zaoszczędzili dużo środków, które mogli przeznaczyć na inwestowanie lub po prostu na wakacje. Dołącz do naszej społeczności i daj z sobie pomóc :)!
